درباره پژوهش و توسعه منابع انسانی

نظام­ های ارگانیک و بهم پیوسته که از نظم خاصی تبعیت می­کنند، ما را بر آن می­دارد تا ساختار منابع انسانی را با ملاحظه اهداف و راهبردها مورد مطالعه قرار داده، و اقدامات را بطور اصولی انسجام بخشیم. این مهم نیازمند پژوهش هایی منسجم با مبانی و مکانیزم ­های اجرایی و عملی می­باشد. به تجربه ثابت شده است که در سازمان ­های غیرارگانیک ترکیب و تلفیق مسئولیت­ های مطالعاتی و اجرایی همواره تحت تاثیر پاسخگویی­ های روزمره عملیاتی قرار داشته و در نهایت به نتایجی مقطعی و اتفاقی متمایل می­گردد.

این واقعیت، ایجاد مرجعی را که با تمرکز بر پژوهش به­ دور از رفع تکلیف­ های اجرایی جاری و تعصبات صنفی و سنتی، به کشف و شفاف­ سازی حقایق و ارایه راهکارهای اصولی بپردازد و پاسخگوی توجهات و تعمق ­های پژوهشی باشد، قابل توجیه می­ سازد. بنابراین داشتن نگرشی نظام ­گرا بر مدیریت منابع انسانی می­تواند منشا تفکرهای ساختاری به ­صورت برنامه ریزی های راهبردی و تلفیقی قرار گیرد.

پژوهش­ های نیروی انسانی مسئولیت­ های بدون پاسخگویی را هدفمند و قانونمند می ­نماید؛ مشکلات مشترک منابع انسانی مجموعه­ های صنعتی را پژوهش نموده و راه­ حل­های مقبولی جهت تصمیم­ گیری به مدیریت ارایه می­نماید.

اداره پژوهش و توسعه منابع انسانی، واحدی تخصصی در شرکت ملی صنایع پتروشیمی است که با تمرکز بر نوآوری و بهبود مستمر، به توسعه سرمایه انسانی و فرآیندهای HR کمک می‌کند. این اداره با بهره‌گیری از تحقیقات علمی، فناوری‌های نوین و بهترین شیوه‌های جهانی، نقش کلیدی در ارتقای بهره‌وری نیروی انسانی و همسویی آن با اهداف استراتژیک صنعت پتروشیمی ایفا می‌نماید.

ضرورت تشکیل

  به دنبال مباحث متعدد کارشناسی ـ مدیریتی در خصوص نقش و اهمیت منابع انسانی به‌عنوان استراتژیک‌ترین عامل بهره‌وری در سازمان‌ها و توسعه اقتصادی کشور، مدیریت عالی شرکت ملی صنایع پتروشیمی نیز با این اعتقاد که تحول در انسان منشأ تمامی تحولات و به ویژه ظهور و پیدایش پیشرفت در تمامی زمینه‌هاست، نقش منابع انسانی را در پدید آمدن سازمانی کارا به خوبی حس نموده و همواره در جستجوی راهکارهای مناسب بوده تا بتواند از یک طرف نیازمندی خود را به منابع انسانی کارآمد مرتفع سازد و از سوی دیگر به حفظ و نگهداری بهینه از این منابع بپردازد. در این راستا تأکید بجا و شایسته‌ی مدیریت صنعت به ارزشمند بودن تلاش‌های ذهنی و توانمندسازی کارکنان به منظور خلق ارزش‌ها و دستیابی به موفقیت، درخور تحسین است.

آنها به این امر واقفند که سازمان‌های نوین امروزی به کارکنانی نیازمندند که ضمن داشتن کارآیی از ویژگی‌هایی مانند: تعهد، انعطاف‌پذیری، انگیزش، مهارت و نوآوری برخوردار باشند. اما چگونگی رسیدن به منابع انسانی کارا تدبیری است که توسط مدیریت منابع انسانی شرکت می‌بایست اندیشیده شود تا بتواند هم پویندگی لازم در نیروی انسانی سازمان را به انجام برساند و هم موجبات بالندگی سازمان را فراهم کند. نگاهی گذرا به سیستم مدیریت منابع انسانی شرکت، لزوم به هم پیوستگی، تأثیر و تأثر هر یک از زیرسیستم‌ها را به منظور رسیدن به پویندگی و بالندگی نمایان‌تر می‌کند. حال باید دید چگونه می‌توان این مهم را به سرمنزل مقصود رساند؟ بدون شک ابتدا باید مشکلات منابع انسانی را شناخت و سپس در خصوص حل آن قدم برداشت.

با استفاده از مطالعات به‌عمل آمده، مسائل مربوط به منابع انسانی در سازمان‌ها را می‌توان در سه محور: فرهنگ سازمانی، برقراری توازن بین ساختار منابع انسانی و تشکیلات سازمانی و درنهایت سنجش بهره‌وری دسته‌بندی کرد. یکی از روشهای اساسی شناخت و حل تنگناهای مربوط به توسعه‌ی منابع انسانی از طریق و مطالعات مربوطه  و پژوهش صورت می پذیرد.

ماموریت و اهداف سازمانی

الف ـ مأموریت­های اداره کل پژوهش به قرار ذیل می باشد:

• طراحی الگوهای مدیریتی بومی برای شرکت ملی صنایع پتروشیمی
• انجام پژوهش­ های کاربردی برای شناسایی حل مسائل و مشکلات کارکنان 
• توسعه و انسجام بخشی به پژوهش ­های منابع انسانی 
• پیش ­بینی و آینده ­نگری در حوزه منابع انسانی و تغییر و تحول در آن 
• ارایه اطلاعات و دانش تحلیلی و کاربردی به مدیریت جهت تسهیل در تصمیم­ گیری­ های منابع انسانی
• اجرای طرح­های پژوهشی به منظور اصلاح و بهبود فرایندها  

ب ـ اهداف اداره کل پژوهش، در پی تحقق اهداف مدیریت توسعه منابع انسانی به شرح زیر تدوین شده است:

• طراحی مدل­ های بومی منابع انسانی (مدیریت عملکرد، جانشین­ پروری، تعالی، مدیریت دانش، سنجش اثربخشی و ...) 
• افزایش اثربخشی پژوهش­ های کاربردی 
• تسهیل فرایند تصمیم ­گیری در حوزه منابع انسانی 
• ایجاد زیربنا و امکان آینده پژوهشی در حوزه منابع انسانی
• جلب مشارکت سایر واحدهای مدیریت اداری و آموزش در انجام پژوهش­ ها
• شناسایی مسائل و مشکلات کارکنان و ارایه راه حل برای آنها با مشارکت خود آنها 

مسئولیت ها و وظایف

اداره کل پژوهش در راستای تحقق اهداف مربوطه وظایف ذیل را بر عهده دارد:

• تعیین خط­ مشی­ ها و سیاست­ های پژوهش­ های منابع انسانی همسو با اهداف و استراتژی­ های شرکت
• شناسایی مسائل و مشکلات منابع انسانی شرکت و اجرای طرح­ های پژوهشی به منظور ارائه    راه­کارها و پیشنهادهای علمی برای رفع مسائل و مشکلات موجود و پیشگیری از ایجاد مسأله در توسعه منابع انسانی 
• اجرای طرح ­های پژوهشی توسعه ­ای به منظور طراحی مدل ­ها و بهبود مستمر فرآیندها و رویه­ های منابع انسانی 
• ارائه راه­کارهای ایجاد خلاقیت و نوآوری در سازمان
• ارائه راه­کارهای انگیزشی
• ارائه راه­کارهایی به منظور بهبود مستمر عملکرد منابع انسانی در سازمان
• نظارت و پیگیری مستمر بر نتایج حاصل از پژوهش­ های منابع انسانی به منظور حصول اطمینان از هدفمندبودن طرح­های پژوهشی و پاسخگویی به نیاز شرکت 
• ارائه مشاوره به مدیریت در حوزه ­های مختلف منابع انسانی 
• شناسایی مراکز پژوهشی داخل و خارج از کشور به منظور فراهم کردن زمینه­ های مشارکت دوجانبه و همچنین مذاکره و عقد قرارداد با آنها
• نظارت بر فعالیت­ های مشاوران و ایجاد شرایط مناسب برای استفاده از خدمات مشاوره­ای 
• تنظیم خط­ مشی­ نحو­ه ­ی ارتباط و همکاری با واحدهای مشاوره­ای و پژوهشی مشابه
• تنظیم خط­مشی نحوه­ی ارائه­ی خدمات مشاوره­ای پژوهشی به مراکز خارج از صنعت
• تنظیم خط­ مشی نحوه شکل­ گیری کمیته­ های غیرموظف پژوهش و توسعه ­ی منابع انسانی در شرکت ­های تابعه پتروشیمی و چگونگی انجام فعالیت­ های پژوهشی آنان تحت نظر بالاترین مقام سازمان متبوعه 
• توزیع و اشاعه دانش تولیدشده و یا توسعه داده شده در زمینه مدیریت منابع انسانی بصورت نوشتاری, الکترونیکی شبکه ­ای با اهداف افزایش دسترسی به آن

تاریخچه

تغییرات روزافزون شرایط محیط کار و رقابت فزاینده­ برای بدست آوردن و نگهداری نیروی انسانی کارآمد و تسلط بربازار، شرکت­ ها و سازمان­ ها را ملزم ساخته تا با استفاده از حداکثر توان خود عملکرد خویش را بهبود بخشند. نقش منابع انسانی در تعالی و پیشرفت سازمان­ ها ازاهمیت بسزایی برخوردار است. شاید بتوان گفت که منابع انسانی مهمترین دارایی یک سازمان بشمار می­روند. از آنجایی که نقش آنها در مقایسه با سایر عوامل اساسی تر است به همین خاطر باید پذیرفت که تحقق موفقیت شرکت­ ها بدون انجام پژوهش و مطالعه منابع انسانی میسر نخواهد بود.

 از اینرو احساس نیاز به راه ­اندازی واحدی که بتواند مدیریت را در مسیر توسعه منابع انسانی از طریق بررسی، مطالعه و پژوهش یاری نماید، درسال ۱۳۷۸ مطرح و مورد تصویب هیأت مدیره محترم شرکت ملی صنایع پتروشیمی قرار گرفت. به دنبال این تصمیم، طی نشست­ هایی با کارشناسان امور سازمانی، ساختار اداره کل پژوهش و توسعه منابع انسانی با هدف استفاده از توان کارشناسی منابع داخل و خارج از صنعت و به کارگیری افکار و ایده­ های جدید در خصوص منابع انسانی، طراحی و مورد تصویب شورای عالی پژوهش منابع انسانی واقع گردید.

ساختار سازمانی