چکیده

"در دنیای امروز، سازمان‌ها برای حفظ مزیت رقابتی و عملکرد بالا به توسعه منابع انسانی نیاز دارند، اما رویکردهای سنتی آموزش با چالش‌هایی مانند عدم انطباق با نیازهای واقعی کارکنان مواجه هستند. توسعه فردی به عنوان رویکردی نوین، بر یادگیری خودمختار و داوطلبانه توسط فرد تمرکز دارد تا استعدادها و ظرفیت‌های بالقوه را شکوفا سازد. شرکت صنایع ملی پتروشیمی به عنوان صنعتی استراتژیک، تحت تاثیر تحریم‌ها نیاز به رشد درون‌زا مبتنی بر قابلیت‌های انسانی دارد. بیان مسئله نشان‌دهنده کمبود مطالعات در زمینه نقش رهبری توانمندمحور بر توسعه فردی است. رهبری توانمندمحور بر نقاط قوت و مثبت کارکنان تاکید دارد و می‌تواند بستر توسعه فردی را فراهم کند. اهمیت تحقیق در ارائه مدلی برای ارتقای توسعه فردی و معرفی رویکردی جدید در رهبری و منابع انسانی است. ضرورت پژوهش از نیاز به بررسی نقش میانجی سرمایه روان‌شناختی، چابکی یادگیری و پردازش شغلی ناشی می‌شود تا مدیران بتوانند عملکرد کارکنان را بهبود بخشند."

اهداف اصلی/ فرعی  پژوهش

"هدف اصلی: بررسی نقش رهبری توانمندمحور در توسعه فردی کارکنان با نقش میانجی سرمایه روان‌شناختی، چابکی یادگیری و پردازش شغلی در شرکت صنایع ملی پتروشیمی. اهداف فرعی: ۱) شناسایی و اعتباریابی مؤلفه‌های رهبری توانمندمحور ۲) تعیین تأثیر مستقیم رهبری توانمندمحور بر سرمایه روان‌شناختی، چابکی یادگیری، پردازش شغلی و توسعه فردی ۳) تعیین تأثیر مستقیم پردازش شغلی بر توسعه فردی ۴) تعیین تأثیر مستقیم سرمایه روان‌شناختی بر پردازش شغلی و چابکی یادگیری ۵) تعیین تأثیر مستقیم چابکی یادگیری بر پردازش شغلی و توسعه فردی ۶) تعیین تأثیر غیرمستقیم رهبری توانمندمحور بر پردازش شغلی با نقش میانجی سرمایه روان‌شناختی و چابکی یادگیری ۷) تعیین تأثیر غیرمستقیم سرمایه روان‌شناختی و چابکی یادگیری بر توسعه فردی با نقش میانجی پردازش شغلی ۸) تعیین تأثیر غیرمستقیم رهبری توانمندمحور بر توسعه فردی با نقش میانجی چابکی یادگیری."

روش تحقیق/ اجرا

"پژوهش کاربردی و همبستگی از نوع معادلات ساختاری است. جامعه آماری شامل ۵۰۰ نفر کارکنان شرکت صنایع ملی پتروشیمی بوده که ۲۰۸ نفر به روش تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری داده پرسشنامه‌های رهبری توانمندمحور (محقق‌ساخته)، سرمایه روان‌شناختی، چابکی یادگیری پردازش شغلی و توسعه فردی است. روایی ابزارها با روایی صوری، محتوایی و سازه (تحلیل عاملی تأییدی) تایید شد. پایایی با آلفای کرونباخ (۰/۹۱ تا ۰/۹۴) محاسبه گردید. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزارهای ۲۵SPSS، ۲۴AMOS و ۱۳Excel در سطوح توصیفی (میانگین، انحراف استاندارد) و استنباطی (مدل‌سازی معادلات ساختاری، بوت‌استرپینگ با شبیه‌سازی مونت‌کارلو) انجام شد. قلمرو تحقیق مکانی شرکت صنایع ملی پتروشیمی و زمانی سال ۱۳۹۷ است."

یافته ­ها

نتایج توصیفی نشان داد ۶۲% نمونه مرد،۷۳/۶% متاهل، ۴۲/۳% کارشناسی، ۴۷/۱% بین ۴۰-۳۰ سال و ۵/۲۴% سابقه ۱۵-۱۱ سال دارند. وضعیت متغیرها بالاتر از متوسط است: رهبری توانمندمحور (۳/۱۷)، سرمایه روان‌شناختی (۳/۷۹)، چابکی یادگیری (۳/۷۹)، پردازش شغلی  (۳/۶۹) و توسعه فردی (۳/۳۴).

تحلیل عاملی تأییدی روایی سازه را تایید کرد. توزیع داده‌ها نرمال تک‌متغیره اما غیرنرمال چندمتغیره بود. ماتریس همبستگی روابط مثبت بین متغیرها را نشان داد.

رهبری توانمندمحور بر توسعه فردی تأثیر مستقیم مثبت دارد. سرمایه روان‌شناختی و پردازش شغلی نقش میانجی بین رهبری توانمندمحور و توسعه فردی ایفا می‌کنند، اما چابکی یادگیری نقش میانجی ندارد. پردازش شغلی نقش میانجی جزئی بین سرمایه روان‌شناختی و توسعه فردی، و نقش میانجی کامل بین چابکی یادگیری و توسعه فردی دارد. پردازش شغلی بر توسعه فردی، چابکی یادگیری بر پردازش شغلی، سرمایه روان‌شناختی بر پردازش شغلی و چابکی یادگیری تأثیر مستقیم مثبت دارند. رهبری توانمندمحور بر پردازش شغلی با میانجی‌گری سرمایه روان‌شناختی و چابکی یادگیری تأثیر غیرمستقیم دارد."

نتیجه و بحث

"پژوهش نشان داد رهبری توانمندمحور مستقیماً توسعه فردی را تقویت می‌کند و سرمایه روان‌شناختی و پردازش شغلی میانجی‌های کلیدی هستند، اما چابکی یادگیری میانجی نیست. رهبران توانمندمحور با تمرکز بر نقاط قوت، کارکنان را به توسعه تشویق می‌کنند. سرمایه روان‌شناختی پویایی و کنترل را افزایش داده و پردازش شغلی منابع لازم برای توسعه را فراهم می‌سازد. یافته عدم میانجی­گری چابکی یادگیری ممکن است به عوامل فرهنگی یا ابزار پژوهش مربوط باشد و نیاز به بررسی بیشتر دارد. محدودیت‌ها شامل خودگزارشی داده‌ها و تمرکز بر سطح فردی است. پیشنهادات آتی: بررسی سطح گروهی، نقش ویژگی‌های شخصیتی و تکرار پژوهش در سازمان‌های دیگر. نتایج برای شرکت پتروشیمی تلویحات کاربردی دارد، مانند پرورش رهبران توانمندمحور برای تسهیل توسعه فردی."

واژگان کلیدی

رهبری توانمندمحور، سرمایه روان‌شناختی، پردازش شغلی، چابکی یادگیری، توسعه فردی