چکیده

با توجه به نیاز روزافزون جوامع به انرژی برای تأمین نیازهای متفاوت، دانشمندان و محققان کشورهای متعدد از جمله ایران رویکرد اساسی نسبت به دستیابی به انرژی­ های تجدیدپذیر در دستور کار خود قرار داده­ اند. دانشمندان معتقدند انرژی ­های تجدیدپذیر و پاک با توجه به محدود بودن منابع سوخت ­های فسیلی و آلودگی محیط­زیست می­توانند به گزینه­ ای برای تولید انرژی تبدیل شوند.

کشور ما به دلیل موقعیت جغرافیایی و ظرفیت­ های متعدد در حوزه تولید انرژی­ های تجدیدپذیر دارد و همین موضوع باعث شده است که ضرورت توسعه انرژی­ های تجدیدپذیر در دستور کار مسئولان قرار گیرد. امروزه بحران­ های سیاسی، اقتصادی و مسائل نظیر محدود بودن ذخایر فسیلی، نگرانی­ های زیست­محیطی، ازدحام جمعیت، رشد اقتصادی و ضرورت به مصرف، همگی مباحث جهانی مشمول هستند که با گستردگی تمام، فکر اندیشمندان را در یافتن راهکارهای مناسب در حل معضلات انرژی در جهان به خصوص بحران­ های زیست محیطی، به خود مشغول داشته است. بدیهی است امروز، پشتوانه اقتصادی و سیاسی کشورها، وابستگی به میزان بهره­ وری آنها از منابع فسیلی دارد و تهی گشتن منابع فسیلی، نه تنها تهدیدی برای اقتصاد کشورهای صادرکننده، بلکه نگرانی عمده را برای نظام اقتصادی ملل واردکننده به وجود آورده است.

اهداف اصلی/ فرعی  پژوهش

هدف اصلی: بررسی تاثیر توسعه پایدار بر توسعه انرژی­ های نوین و حقوق بازرگانی بین الملل انرژی در شرکت ملی صنایع پتروشیمی.

اهداف فرعی: ۱) بررسی تاثیر توسعه پایدار بر توسعه انرژی­ های نوین در شرکت ملی صنایع پتروشیمی، ۲) بررسی تاثیر توسعه پایدار بر حقوق بازرگانی بین­ الملل انرژی در شرکت ملی صنایع پتروشیمی

هدف کاربردی: افزایش، ارتقاء و بهبود سطح توسعه انرژی­ های نوین با نقش میانجی حقوق بازرگانی بین ­الملل انرژی در شرکت ملی صنایع پتروشیمی و نهایتاً افزایش عملکرد و بهبود بهره ­وری شرکت ملی صنایع پتروشیمی.

روش تحقیق/ اجرا

این پژوهش از نظر هدف کاربردی است. از نظر نوع تحقیق توصیفی-پیمایشی از نوع همبستگی و علّی است. جامعه آماری این تحقیق شامل کلیه کارمندان شرکت ملی صنایع پتروشیمی به تعداد ۶۵۰ نفر است. حجم نمونه طبق فرمول کوکران جامعه محدود برابر ۲۴۲ نفر برآورد گردید. روش نمونه­ گیری تصادفی طبقه­ بندی شده می باشد. تحقیقات علمی بر اساس هدف به سه دسته تقسیم می شوند: بنیادی، کاربردی، و تحقیق و توسعه. هدف تحقیقات کاربردی توسعه دانش کاربردی در یک زمینه خاص می­باشد. تحقیقات بر اساس چگونگی بدست آوردن داده­ های مورد نیاز به دو دسته تقسیم می­شوند: بنابراین پژوهش حاضر از نوع تحقیقات توصیفی است. پژوهش حاضر از آنجا که به مطالعه ویژگی­ ها و صفات افراد جامعه می ­پردازد و وضعیت فعلی جامعه را در قالب چند صفت یا متغیر مورد بررسی قرار می دهد از نوع تحقیق توصیفی- پیمایشی و از نوع همبستگی- علّی است.

ابزار جمع ­آوری اطلاعات در این مطالعه پرسشنامه است. پرسشنامه پژوهش در دو بخش تنظیم شده است که بخش اول شامل اطلاعات عمومی مربوط به پاسخ دهندگان است و بخش دوم مشتمل بر ۲۷ سوال می­باشد که متغیرهای تحقیق را مورد سنجش قرار می­دهند.

یافته ­ها

در این قسمت به ارائه آماره ­های توصیفی مربوط به ویژگی­ های جمعیت شناختی نمونه می­پردازیم. شناخت ویژگی ­های جمعیت­ شناختی نمونه، از این جهت مفید است که به کمک آن مشخصات کلی جامعه مورد بررسی و ویژگی ­های عمومی آن برای سایر محققان مشخص می شود. به علاوه، این شناخت باعث می ­شود در تعمیم نتایج به جوامع دیگر، یا در طراحی سؤالت پژوهش­ های آتی برای جوامع دیگر از این اطلاعات استفاده کنیم. سوالات مربوط به ویژگی­ های جمعیت­ شناختی عبارت بود از: ۱) جنسیت، ۲) سن، ۳) میزان تحصیلات، ۴) سابقه کار.

توزیع جنسیت پاسخ دهندگان: مرد ۱۹۱ نفر (۷۸/۹%)، زن ۵۱ نفر (۲۱/۱%). توزیع سن: کمتر از ۳۰ سال ۱۴ نفر (۵/۸%)، ۳۰ تا ۴۰ سال ۱۴۳ نفر (۵۹/۱%)، ۴۰ تا ۵۰ سال ۵۵ نفر (۲۲/۷%)، ۵۰ تا ۶۰ سال ۱۷ نفر (۷/۰%)، بیشتر از ۶۰ سال ۱۳ نفر (۵/۴%). نتایج آزمون کولموگروف- اسمیرنوف نشان داد که توزیع داده ­ها نرمال نیست (۰/۰۵sig <).  بنابراین برای آزمون فرضیات از روش PLS استفاده شد. نتایج آزمون فرضیات: توسعه پایدار بر توسعه انرژی ­های نوین و حقوق بازرگانی بین ­الملل انرژی تاثیر معنادار دارد (ضریب مسیر ۰/۸۷۰، ۰/۰۰۰sig =). توسعه پایدار بر حقوق بازرگانی بین ­الملل انرژی تاثیر معنادار دارد (ضریب ۰/۷۹۸). توسعه پایدار بر توسعه انرژی ­های نوین تاثیر معنادار دارد (ضریب ۰/۹۴۱).

نتیجه و بحث

نتایج نشان­ داد توسعه پایدار بر توسعه انرژی­ های نوین و حقوق بازرگانی بین ­الملل انرژی در شرکت ملی صنایع پتروشیمی تاثیر مثبت و معنادار دارد. همچنین میزان تاثیر توسعه پایدار بر توسعه انرژی­ های نوین و حقوق بازرگانی بین ­الملل انرژی در شرکت ملی صنایع پتروشیمی برابر ۰/۸۷ درصد می­باشد. در بحث و تفسیر، نتایج حاکی از آن است که توسعه پایدار به عنوان عامل کلیدی، از طریق ایجاد تعادل اقتصادی، زیست­ محیطی و اجتماعی، توسعه انرژی ­های نوین را تسهیل کرده و حقوق بازرگانی بین الملل انرژی را تقویت می کند. این عدم تعادل در شرکت نشان­ دهنده نیاز به رویکردهای یکپارچه است تا انرژی ­های نو به عنوان سرمایه پایدار سازمانی توسعه یابد.

محدودیت ­ها: تحقیق در شرکت ملی صنایع پتروشیمی انجام شده و ممکن است نتیجه در مورد سایر سازمان­ ها و شرکت ­ها در کشور صدق نکند. در این تحقیق به منظور بررسی سوالات از روش میدانی استفاده شده است. در نهایت، این مطالعه مدل جامعی ارائه می­ دهد که می ­تواند پایه ­ای برای سیاست­گذاری­ های سازمانی در حوزه انرژی­ های نو باشد.

واژگان کلیدی

توسعه پایدار، توسعه انرژی­ های نوین، حقوق بازرگانی بین­ الملل انرژی، شرکت ملی صنایع پتروشیمی، شهر تهران